Khởi nghiệp với AI đưa Matt Deitke từ một nhà nghiên cứu trẻ bước vào tâm điểm cuộc săn nhân tài công nghệ toàn cầu. Ở tuổi 24, cái tên của anh gây chú ý không chỉ bởi những công trình về trí tuệ nhân tạo hay startup do mình đồng sáng lập, mà còn bởi khoản đãi ngộ khổng lồ được cho là Meta sẵn sàng bỏ ra để có được chữ ký của anh.
Theo thông tin được truyền thông quốc tế đăng tải, Meta ban đầu đưa ra gói đề nghị khoảng 125 triệu USD trong 4 năm để thuyết phục Deitke gia nhập đội ngũ phát triển siêu trí tuệ nhân tạo. Con số đủ để thay đổi cuộc đời phần lớn mọi người nhưng vẫn chưa khiến nhà nghiên cứu Gen Z gật đầu. Deitke lựa chọn tiếp tục với con đường riêng.
sau khi mức đề nghị đãi ngộ được nâng lên khoảng 250 triệu USD trong 4 năm.
Sau đó, CEO Mark Zuckerberg được cho là trực tiếp gặp Deitke. Đề nghị mới được nâng lên mức có thể đạt khoảng 250 triệu USD trong 4 năm, trong đó một phần đáng kể có khả năng được nhận ngay năm đầu tiên. Lần này, Deitke đồng ý.
Câu chuyện khiến nhà nghiên cứu 24 tuổi trở thành một ví dụ đặc biệt cho giá trị của nhân tài trong cuộc đua AI, nơi những bộ óc xuất sắc nhất đang được các tập đoàn công nghệ săn đón với mức đãi ngộ có thể sánh với ngôi sao thể thao hàng đầu.
Khởi nghiệp với AI sau những năm tháng nghiên cứu
Matt Deitke không phải cái tên bất ngờ xuất hiện nhờ cơn sốt AI. Trước khi được Meta săn đón, anh đã dành nhiều năm theo đuổi nghiên cứu trí tuệ nhân tạo và sớm ghi dấu ấn trong cộng đồng chuyên môn.
Deitke từng theo chương trình tiến sĩ về khoa học máy tính tại Đại học Washington trước khi chuyển hướng, dành nhiều thời gian hơn cho nghiên cứu thực nghiệm tại Allen Institute for AI ở Seattle. Đây cũng là nơi năng lực của nhà nghiên cứu trẻ bắt đầu được chú ý.
Deitke tham gia dẫn dắt quá trình phát triển Molmo, một hệ thống AI đa phương thức hướng tới khả năng hiểu và xử lý nhiều dạng dữ liệu. Các nghiên cứu của anh cũng từng được ghi nhận tại NeurIPS, một trong những hội nghị quan trọng hàng đầu thế giới về trí tuệ nhân tạo và học máy. Nhưng thay vì tiếp tục đi theo con đường học thuật thuần túy, Deitke lựa chọn đưa những gì mình nghiên cứu ra thị trường.
Cuối năm 2023, anh cùng các cộng sự thành lập Vercept, startup tập trung phát triển AI agent - những tác nhân trí tuệ nhân tạo có khả năng thực hiện nhiệm vụ trên máy tính và Internet với mức độ tự động hóa cao.
Đây cũng là lĩnh vực đang trở thành một trong những cuộc đua lớn tiếp theo của ngành AI. Nếu chatbot chủ yếu phản hồi yêu cầu của người sử dụng, AI agent được kỳ vọng có thể tiến thêm một bước: hiểu mục tiêu, lập kế hoạch và trực tiếp thực hiện nhiều thao tác thay con người. Ý tưởng của Deitke nhanh chóng thu hút giới đầu tư.
Vercept huy động được 16,5 triệu USD từ các nhà đầu tư, trong đó có Eric Schmidt, cựu CEO Google. Với một startup còn non trẻ, việc nhận được sự hậu thuẫn từ những tên tuổi lâu năm trong ngành công nghệ phần nào cho thấy kỳ vọng dành cho đội ngũ sáng lập.
Quan trọng hơn, Deitke lúc này đứng trước hai lựa chọn rất khác nhau: tiếp tục xây dựng công ty của riêng mình hoặc gia nhập một trong những tập đoàn công nghệ lớn nhất thế giới. Ban đầu, anh chọn con đường thứ nhất.
Từ chối 125 triệu USD, Mark Zuckerberg trực tiếp vào cuộc
Cuộc đua AI khiến giá trị của những nhà nghiên cứu hàng đầu thay đổi nhanh chóng. Các tập đoàn không còn chỉ cạnh tranh bằng mô hình, dữ liệu hay sức mạnh tính toán mà còn phải giành giật một nguồn lực khan hiếm hơn: Con người.
Meta là một trong những doanh nghiệp quyết liệt nhất trong cuộc chiến này. Trong quá trình xây dựng Meta Superintelligence Labs, tập đoàn của Mark Zuckerberg đẩy mạnh tuyển dụng các nhà nghiên cứu và lãnh đạo AI từ nhiều đối thủ. Mục tiêu là tập hợp một nhóm nhân sự tinh nhuệ đủ khả năng giúp Meta cạnh tranh trong cuộc đua phát triển các hệ thống AI ngày càng thông minh. Matt Deitke trở thành một trong những mục tiêu được Meta đặc biệt chú ý.
Đề nghị ban đầu được cho là trị giá khoảng 125 triệu USD trong 4 năm. Tuy nhiên, nhà nghiên cứu 24 tuổi từ chối. Ở thời điểm đó, Deitke vẫn muốn tập trung phát triển Vercept thay vì rời startup mình đồng sáng lập. Một lời từ chối không khiến Meta dừng lại.
Mark Zuckerberg sau đó được cho là trực tiếp gặp Deitke và gói đề nghị cuối cùng tăng lên mức có thể đạt 250 triệu USD trong 4 năm. Một số thông tin cho rằng khoảng 100 triệu USD trong số đó có thể được nhận ngay trong năm đầu, tùy thuộc cấu trúc và các điều kiện của gói đãi ngộ. Đứng trước đề nghị mới, Deitke chấp thuận gia nhập Meta.
Nếu đạt đủ các điều kiện, quy mô gói thù lao tương đương hơn 60 triệu USD mỗi năm - một con số hiếm gặp ngay cả trong ngành công nghệ. Nhưng với Meta, phép tính lại nằm ở một quy mô khác.
Khi doanh nghiệp có kế hoạch dành hàng chục tỷ USD cho trung tâm dữ liệu, chip AI và năng lực điện toán, chi thêm một khoản rất lớn để sở hữu vài chục nhà nghiên cứu được đánh giá xuất sắc nhất thế giới có thể được coi là khoản đầu tư chiến lược.
Zuckerberg từng giải thích rằng Meta đang xây dựng một đội ngũ có mật độ nhân tài rất cao. Nếu muốn dẫn đầu AI, công ty phải tìm cách sở hữu những nhà nghiên cứu tốt nhất.
Khởi nghiệp với AI và giá của những bộ óc hàng đầu
Câu chuyện của Matt Deitke đặc biệt ở chỗ giá trị của anh không chỉ được tạo nên bởi bằng cấp. Ở tuổi 24, Deitke đã trải qua ba môi trường thường mất nhiều năm để một người có thể tiếp cận: nghiên cứu học thuật, phòng thí nghiệm AI hàng đầu và khởi nghiệp công nghệ.
Anh vừa có khả năng nghiên cứu, vừa có kinh nghiệm đưa công nghệ ra khỏi phòng thí nghiệm để hình thành một doanh nghiệp. Chính sự kết hợp này đang trở nên đặc biệt có giá trị khi các tập đoàn muốn AI không chỉ tồn tại dưới dạng bài báo khoa học mà phải nhanh chóng trở thành sản phẩm có hàng tỷ người sử dụng.
Việc Meta sẵn sàng đưa ra gói đãi ngộ khổng lồ cũng cho thấy cuộc cạnh tranh AI đang chuyển sang một giai đoạn khác. Tiền không chỉ được đổ vào GPU, trung tâm dữ liệu hay các mô hình có hàng nghìn tỷ tham số. Một phần ngày càng lớn của cuộc chiến nằm ở việc ai có thể tập hợp được đội ngũ nghiên cứu tốt nhất.
Điều đó cũng giải thích vì sao một nhà nghiên cứu mới ngoài 20 tuổi có thể trở thành mục tiêu săn đón với mức giá hàng trăm triệu USD.
Một số chuyên gia nhìn nhận hiện tượng này như dấu hiệu cho thấy những nhà khoa học máy tính xuất sắc đang được định giá giống các vận động viên chuyên nghiệp. Trong khi đó, với các tập đoàn công nghệ, một nhà nghiên cứu tạo ra đột phá có thể đem lại lợi thế trị giá hàng tỷ, thậm chí hàng chục tỷ USD. Hành trình của Deitke vì vậy không chỉ là câu chuyện về một hợp đồng lao động đắt đỏ.
Từ phòng nghiên cứu, anh bước ra thành lập startup AI, gọi được hàng triệu USD vốn đầu tư và thậm chí từ chối đề nghị 125 triệu USD để tiếp tục theo đuổi công ty của mình. Chỉ khi một trong những CEO quyền lực nhất Thung lũng Silicon trực tiếp vào cuộc và con số được nâng lên mức được cho là 250 triệu USD, lựa chọn của Deitke mới thay đổi.
Ở tuổi 24, Matt Deitke chưa xây dựng một đế chế công nghệ hay trở thành tỷ phú. Nhưng việc một tập đoàn như Meta sẵn sàng đặt cược số tiền khổng lồ vào năng lực của anh cho thấy một thực tế mới của kỷ nguyên AI: đôi khi tài sản đắt giá nhất không phải chip, dữ liệu hay trung tâm điện toán, mà chính là những người đủ khả năng tạo ra thế hệ công nghệ tiếp theo.
(Theo: Tạp chí điện tử Kinh tế Chứng khoán Việt Nam)
