Trong làn sóng khởi nghiệp công nghệ tại Việt Nam, không ít doanh nhân trẻ lựa chọn những lĩnh vực giàu tiềm năng tăng trưởng để xây dựng sự nghiệp. Tuy nhiên, với Lê Công Thành (sinh năm 1983), Giám đốc Công ty Công nghệ InfoRe, hành trình khởi nghiệp không đơn thuần bắt đầu từ mong muốn phát triển một doanh nghiệp hay tìm kiếm lợi nhuận, mà còn xuất phát từ khát vọng ứng dụng tri thức, công nghệ để giải quyết những vấn đề của xã hội. Từ dự án số hóa thông tin liệt sĩ đến sáng kiến phổ cập trí tuệ nhân tạo (AI), những bước đi của anh cho thấy cách một doanh nghiệp công nghệ có thể kết hợp mục tiêu kinh doanh với trách nhiệm cộng đồng.
Rời giảng đường đại học, lựa chọn con đường khởi nghiệp nhiều thử thách.
Sau khi tốt nghiệp khoa Tin học, Trường Đại học Thủy lợi, Lê Công Thành được giữ lại làm giảng viên và tiếp tục theo học chương trình thạc sĩ tại Pháp. Với nền tảng chuyên môn cùng cơ hội phát triển trong môi trường học thuật, anh hoàn toàn có thể lựa chọn một công việc ổn định. Tuy nhiên, mong muốn trở về đóng góp cho sự phát triển của đất nước đã thôi thúc Thành tìm kiếm một hướng đi khác, nơi những kiến thức tích lũy được có thể chuyển hóa thành các sản phẩm công nghệ phục vụ nhu cầu thực tiễn.
để kết nối thông tin, tri ân các anh hùng liệt sĩ.
Năm 2011, anh quyết định thành lập Công ty Công nghệ InfoRe, tập trung vào lĩnh vực xử lý dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo. Đây là thời điểm thị trường công nghệ Việt Nam vẫn đang trong quá trình phát triển, trong khi những ứng dụng liên quan đến dữ liệu lớn và AI chưa được phổ biến rộng rãi như hiện nay. Việc lựa chọn một lĩnh vực còn tương đối mới mẻ mang đến nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra không ít thách thức, nhất là đối với một nhóm khởi nghiệp có thế mạnh về kỹ thuật nhưng thiếu kinh nghiệm thương trường.
Nhìn lại những ngày đầu xây dựng InfoRe, Lê Công Thành từng chia sẻ rằng phần lớn cộng sự đều xuất thân từ lĩnh vực phát triển phần mềm, có khả năng xây dựng sản phẩm nhưng chưa thực sự am hiểu hoạt động kinh doanh, thị trường và quản trị doanh nghiệp. Chính khoảng cách giữa năng lực chuyên môn và yêu cầu vận hành thực tế đã khiến công ty gặp nhiều khó khăn trong việc tìm kiếm khách hàng, đối tác cũng như duy trì nguồn vốn. Thậm chí, có giai đoạn những áp lực này đẩy doanh nghiệp đến gần nguy cơ giải thể.
Dù vậy, thay vì từ bỏ, Thành cùng các cộng sự lựa chọn tiếp tục thử nghiệm, điều chỉnh cách tiếp cận và từng bước tích lũy kinh nghiệm. Quá trình vượt qua khó khăn không chỉ giúp đội ngũ trưởng thành hơn về năng lực quản trị mà còn củng cố quan điểm phát triển doanh nghiệp dựa trên những giá trị lâu dài. Theo anh, khởi nghiệp không phải con đường luôn dẫn đến thành công ngay từ những bước đi đầu tiên, bởi mỗi thất bại đều có thể trở thành bài học để người sáng lập hiểu rõ hơn về thị trường, sản phẩm và chính khả năng của mình.
Cũng từ những trải nghiệm ấy, Lê Công Thành xác định InfoRe cần phát triển theo hướng không chỉ tạo ra các giải pháp công nghệ có khả năng thương mại hóa mà còn tham gia giải quyết những nhu cầu thiết thực của cộng đồng. Quan điểm này dần trở thành nền tảng cho các dự án xã hội mà doanh nghiệp triển khai trong những năm tiếp theo.
Một trong những dấu ấn đáng chú ý trong hành trình khởi nghiệp của Lê Công Thành là dự án Lietsi.com, nền tảng trực tuyến được xây dựng nhằm số hóa thông tin về liệt sĩ và các nghĩa trang liệt sĩ trên phạm vi cả nước. Điều đặc biệt là ý tưởng này không xuất phát từ một bài toán kinh doanh thông thường mà bắt nguồn từ chính câu chuyện gia đình, khi người thân của anh là liệt sĩ nhưng chưa tìm được nơi an nghỉ.
Thấu hiểu nỗi trăn trở của những gia đình có người thân hy sinh trong chiến tranh, Thành nhận thấy việc tìm kiếm thông tin về liệt sĩ vẫn còn gặp nhiều trở ngại do dữ liệu phân tán ở nhiều địa phương, trong khi điều kiện tiếp cận của người dân không phải lúc nào cũng thuận lợi. Từ thực tế đó, anh cùng đội ngũ quyết định ứng dụng công nghệ để xây dựng một hệ thống dữ liệu trực tuyến, qua đó hỗ trợ việc tra cứu và kết nối thông tin một cách thuận tiện hơn.
Sau hai năm triển khai, theo số liệu được công bố về dự án, Lietsi.com đã số hóa hơn 700.000 thông tin liệt sĩ, góp phần hỗ trợ hàng nghìn gia đình trong quá trình tìm kiếm dữ liệu về người thân. Đằng sau con số ấy không chỉ là kết quả của một quá trình thu thập, xử lý và tổ chức dữ liệu, mà còn là nỗ lực đưa công nghệ đến gần hơn với những nhu cầu mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc.
Với Lê Công Thành, mỗi thông tin được số hóa đều gắn với ký ức về một con người đã hy sinh vì đất nước, đồng thời mang theo niềm mong mỏi của những gia đình vẫn đang tìm kiếm thân nhân. Bởi vậy, giá trị của Lietsi.com không đơn thuần được đo bằng số lượng dữ liệu được đưa lên môi trường số, mà còn nằm ở khả năng góp phần lưu giữ thông tin lịch sử, kết nối những câu chuyện gia đình và hỗ trợ công tác tri ân người có công.
Thành công bước đầu của dự án đã củng cố thêm định hướng phát triển công nghệ vì cộng đồng mà InfoRe theo đuổi. Từ một sáng kiến xuất phát bởi trăn trở cá nhân, Lietsi.com cho thấy các giải pháp số có thể tạo ra giá trị xã hội khi được xây dựng trên cơ sở thấu hiểu nhu cầu thực tế của người sử dụng.
Tinh thần ấy tiếp tục được thể hiện trong giai đoạn dịch COVID-19, khi đội ngũ InfoRe tham gia hỗ trợ phân tích dữ liệu phục vụ công tác phòng, chống dịch. Trong bối cảnh nhu cầu xử lý thông tin và hỗ trợ ra quyết định trở nên cấp thiết, những kinh nghiệm tích lũy từ hoạt động này giúp doanh nghiệp nhận thức rõ hơn vai trò của dữ liệu và các công nghệ phân tích đối với những vấn đề có quy mô lớn.
Cũng chính từ quá trình tham gia các dự án phục vụ cộng đồng, Lê Công Thành nhận thấy tiềm năng của trí tuệ nhân tạo trong việc hỗ trợ người lao động và doanh nghiệp nâng cao năng suất. Nếu dữ liệu lớn có thể giúp tổ chức, phân tích thông tin hiệu quả hơn, thì AI mở ra khả năng đưa những công cụ xử lý thông minh đến gần hơn với nhiều nhóm người dùng, kể cả những người không được đào tạo chuyên sâu về công nghệ.
Mang trí tuệ nhân tạo đến cộng đồng, mở rộng giá trị của khởi nghiệp.
Từ nhận thức về vai trò ngày càng lớn của trí tuệ nhân tạo, Lê Công Thành cùng cộng sự tiếp tục phát triển dự án “Bình dân học AI”, hướng đến mục tiêu giúp người dân tiếp cận và sử dụng các công cụ AI theo cách đơn giản, dễ hiểu và phù hợp với công việc hằng ngày. Thay vì chỉ tập trung vào đội ngũ chuyên gia kỹ thuật, dự án lựa chọn cách tiếp cận rộng hơn, tạo điều kiện để người lao động ở nhiều ngành nghề có thể tìm hiểu công nghệ và từng bước ứng dụng vào thực tế.
góp phần số hóa hơn 700.000 thông tin liệt sĩ, lan tỏa giá trị nhân văn thông qua ứng dụng công nghệ
Theo thông tin được công bố trong giai đoạn đầu phát triển, cộng đồng “Bình dân học AI” đã thu hút hơn 250.000 thành viên tham gia. Hoạt động được tổ chức theo hai hướng, gồm nhóm học để trực tiếp ứng dụng AI vào công việc và nhóm vừa học vừa chia sẻ kiến thức cho người khác. Thông qua mô hình này, những người đã có kinh nghiệm sử dụng công cụ có thể hỗ trợ người mới tiếp cận, từ đó góp phần mở rộng phạm vi phổ cập kiến thức công nghệ.
Lê Công Thành cho rằng sự phát triển của AI mang đến cơ hội để người lao động Việt Nam nâng cao năng suất, cải thiện kỹ năng và tiếp cận những phương thức làm việc mới. Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra ở nhiều lĩnh vực, khả năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo không còn là câu chuyện riêng của các doanh nghiệp công nghệ, mà đang dần trở thành nhu cầu của cả những ngành nghề truyền thống.
Từ góc nhìn đó, nhà sáng lập InfoRe từng đặt mục tiêu đưa chương trình “Bình dân học AI” tiếp cận một triệu người lao động Việt Nam vào năm 2025. Dù kết quả thực hiện mục tiêu này cần được cập nhật bằng số liệu mới, định hướng ban đầu của dự án cho thấy mong muốn thu hẹp khoảng cách tiếp cận công nghệ, giúp nhiều người có thêm cơ hội nâng cao năng lực trong môi trường làm việc đang thay đổi nhanh chóng.
Không chỉ quan tâm đến việc phổ cập AI, Lê Công Thành còn dành sự chú ý cho quá trình hình thành và phát triển của các doanh nhân trẻ. Từng trải qua những khó khăn về vốn, thị trường và kinh nghiệm quản trị, anh hiểu rằng một ý tưởng công nghệ tốt chưa đủ để bảo đảm sự tồn tại của doanh nghiệp. Người khởi nghiệp còn cần kiến thức kinh doanh, kỹ năng tổ chức đội ngũ, khả năng xây dựng quan hệ đối tác và đặc biệt là sự kiên trì trước những biến động của thị trường.
Từ kinh nghiệm thực tế, InfoRe chú trọng hợp tác với những sinh viên có năng lực, tạo điều kiện để người trẻ tham gia các dự án và tích lũy kinh nghiệm. Theo Lê Công Thành, việc chia sẻ kiến thức, kỹ năng và cơ hội phát triển không chỉ giúp doanh nghiệp xây dựng nguồn nhân lực phù hợp mà còn góp phần hình thành một môi trường khởi nghiệp tích cực, nơi những người đi trước có thể hỗ trợ thế hệ tiếp theo.
Bên cạnh nỗ lực của bản thân doanh nghiệp, Thành cũng đánh giá cao vai trò của các chính sách thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển khoa học, công nghệ. Theo anh, việc mở rộng khả năng tiếp cận dữ liệu, công nghệ và các nguồn lực hỗ trợ sẽ tạo thêm điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào thị trường quốc tế.
Dẫu vậy, với nhà sáng lập InfoRe, điều quan trọng nhất trong hành trình kinh doanh vẫn là xác định được những giá trị mà doanh nghiệp có thể đóng góp cho xã hội. Doanh thu, lợi nhuận và quy mô hoạt động là những yếu tố cần thiết để duy trì sự phát triển, nhưng không phải thước đo duy nhất của thành công. Một doanh nghiệp còn cần thể hiện trách nhiệm đối với người lao động, khách hàng, đối tác và cộng đồng mà mình đang phục vụ.
Từ quyết định rời giảng đường đại học để khởi nghiệp năm 2011, đến dự án số hóa hơn 700.000 thông tin liệt sĩ và nỗ lực đưa AI đến gần hơn với người lao động, hành trình của doanh nhân Lê Công Thành phản ánh một cách tiếp cận kinh doanh gắn với trách nhiệm xã hội. Trong đó, công nghệ không chỉ được xem là công cụ tạo ra sản phẩm và lợi nhuận, mà còn là phương tiện để giải quyết những vấn đề thực tiễn, kết nối con người và mở rộng cơ hội phát triển.
Câu chuyện của nhà sáng lập InfoRe cũng cho thấy, đối với thế hệ doanh nhân Việt Nam mới, khởi nghiệp có thể bắt đầu từ một ý tưởng kinh doanh, nhưng giá trị lâu dài còn nằm ở những đóng góp mà doanh nghiệp để lại cho cộng đồng. Khi mục tiêu phát triển kinh tế được kết hợp với trách nhiệm xã hội, hành trình khởi nghiệp không chỉ tạo dựng sự nghiệp cho người sáng lập mà còn có thể góp phần thúc đẩy những thay đổi tích cực trong đời sống.
(Theo: Tạp chí điện tử Kinh tế Chứng khoán Việt Nam)
